Industriall Küresel ve Industriall Avrupa Genel sekreterlerinden Çalışma Bakanına yazdıkları mektupla,
Anayasa Mahkemesinin ve ILO uzmanlar Komitesinin geçmiş kararlarını hatırlatarak, herhangi bir grev yasağına girişmemeleri konusunda uyardı.
Elektromekanik Sektöründe Devam Eden Grevler
Sayın Bakan,
Bu mektubu size, Türkiye de dâhil olmak üzere dünya genelinde madencilik, enerji ve imalat sektörlerinde çalışan işçileri temsil eden IndustriALL Küresel Sendika ve IndustriAll Avrupa Sendikası adına, ülkedeki elektromekanik sektöründeki bazı işyerlerinde devam eden grevler hakkında yazıyoruz. Birleşik Metal İşçileri Sendikası Birleşik Metal-İş'in her iki örgüte de üye olduğunu hatırlatmak isteriz.
Toplu iş sözleşmesi görüşmelerindeki uyuşmazlıkların ardından Birleşik Metal-İş'in 4 Aralık 2024 tarihinde üyeleri adına bir grev başlattığını biliyoruz. Grev, Hitachi Energy Turkey Elektrik Sanayi A.Ş.'nin Kartal, Dudullu, Tuzla-İstanbul ve Dilovası-Kocaeli'nde bulunan elektromekanik sektöründeki işyerlerini etkilemektedir. Ayrıca 13 Aralık 2024 tarihinden itibaren Schneider Electric ve GE Grid Solutions işyerlerinde de Birleşik Metal-İş üyesi işçiler greve çıkacak.
Grev kararları, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümlerine uygun olarak alınmış olup, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 54. Maddesi kapsamında koruma altındadır.
Son yıllarda, Türkiye'de çeşitli ekonomik sektörlerde bir dizi grev yasağı gözlemledik. Bu yasaklar, 6356 sayılı Kanun'un 'Grev ve Lokavtın Ertelenmesi' başlıklı 63. Maddesi kullanılarak uygulanmıştır. Bu madde, milli güvenlik kaygıları gerekçe gösterilerek grevlerin kararname ile 60 gün süreyle ertelenmesine olanak tanımaktadır.
Bu maddenin Türkiye'de grev hakkını baltalamak için kötüye kullanıldığı açıktır.
Aslında, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Sözleşme ve Tavsiye Kararlarının Uygulanması Uzmanlar Komitesi (CEACR), 2023 gözlemlerinde, işçi örgütlerinin faaliyetlerini düzenleme ve programlarını belirleme hakkına sahip olduğunu teyit etmiştir. Komite, Hükümeti, 6356 sayılı Kanun'un 63. maddesinin, işçi örgütlerinin hükümet müdahalesi olmaksızın faaliyet gösterme hakkını ihlal edecek şekilde uygulanmamasını sağlamaya çağırmıştır.
Benzer şekilde, 2015/14862 sayılı davada, Türkiye Anayasa Mahkemesi 9 Mayıs 2018 tarihinde, Anayasa'nın 51. maddesinde güvence altına alınan sendikaya üye olma hakkının, hükümetin grev erteleme kararnameleri ile ihlal edildiğine karar vermiştir. Mahkeme, alt mahkemeler tarafından grevin ertelenmesi için sunulan gerekçelerin ne ilgili ne de yeterli olduğunu tespit etti. Sonuç olarak Mahkeme, hükümetin Birleşik Metal-İş sendikasına 50.000 TL manevi tazminat ödemesine hükmetmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti, ILO Standartlar ve Tavsiyelerin Uygulanması Komitesi'nin bu yıl Haziran ayındaki oturumunda, 1949 tarihli Örgütlenme ve Toplu Pazarlık Hakkı Sözleşmesi (No. 98) ile ilgili olarak çift dipnotlu bir dava olarak görüşülmüştür. Görüşmelerin ardından Komite, temel işçi haklarının açıkça ihlal edilmesi nedeniyle Hükümetinizin uygulaması için bir dizi eylem kabul etmiştir.
IndustriALL Küresel Sendika ve IndustriAll Avrupa Sendikası, Türkiye'de elektromekanik sektöründe Birleşik Metal-İş üyeleri tarafından sürdürülen grevler için 6356 sayılı Kanun'un 63. maddesine başvurmamanız çağrısında bulunmaktadır.
Toplu pazarlık ve grev hakkı, çalışanların taleplerini işverenlere sunmalarına ve bunları ücret ve çalışma koşullarının belirlenmesinde temel bir araç olarak müzakere etmelerine olanak tanıyan temel haklardır. Türk Hükümetini bu haklara sıkı sıkıya saygı göstermeye çağırıyoruz.
Bu konuya gösterdiğiniz ilgiye müteşekkiriz ve cevabınızı dört gözle bekliyoruz.
Saygılarımla,