Dünya genelinde 169 ülkeden 191 milyon işçiyi temsil eden Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu’nun (ITUC) Genel Sekreteri Luc Triangle, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’a bir mektup yazarak, metal işçilerinin grevinin ertelenmesi nedeniyle duydukları endişeyi dile getirdi; "Grev hakkını koruma yönünde bir irade göstermenizi bekliyoruz" dedi.
Mektup şu şekilde:
“Sayın Bakan,
Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu (ITUC) olarak, işçi haklarının korunması ve sendikal özgürlüklerin savunulması konusundaki kararlılığımızı ifade ederek, Türkiye’de metal işkolunda devam eden grevle ilgili kaygılarımızı dile getirmek amacıyla size yazıyoruz.
Türkiye’de geçmiş yıllarda yaşanan grev ertelemeleri, işçi haklarının kullanımını ciddi şekilde sınırlandırmış ve grev hakkının kullanımına yönelik güveni zedelemiştir. Geçmiş deneyimlerden yola çıkarak, metal işkolundaki mevcut grevin de ertelenmesinden dolayı büyük bir kaygı taşıyoruz.
Türkiye’nin taraf olduğu Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) sözleşmeleri ve diğer uluslararası normlar, grev hakkını işçilerin temel bir demokratik hakkı olarak tanımlamaktadır. Grev hakkının kısıtlanması veya ertelenmesi, yalnızca bu hakkın zayıflamasına neden olmakla kalmayacak, aynı zamanda sosyal diyalog ve iş barışını da ciddi şekilde zedeleyecektir.
Geçmişte ILO Standartlarının Uygulanması Uzmanlar Komitesi, çeşitli kereler Türkiye’deki grev ertelemelerini eleştirmiş, en son 2023 yılındaki raporunda ise, “Komite, grevlerin kelimenin tam anlamıyla yalnızca temel hizmetlerde, devlet adına yetki kullanan kamu hizmetlileri için veya ağır ulusal kriz durumlarında askıya alınabileceğini” hatırlatarak, hükümetin, 6356 sayılı Kanun’un 63ncü maddesi ve 678 sayılı KHK’nın uygulanmasında yukarıdaki ilkelerin göz önüne alınmasını sağlamasını talep etmiştir.
Türkiye Anayasa Mahkemesi de Birleşik Metal-İş Sendikası’nın 2015 yılında ertelenen kararıyla ilgili verdiği 20/7/2018 tarihli ve 30484 sayılı kararında; “grevin ertelenmesine ilişkin derece mahkemelerinin kararlarında ortaya konan gerekçelerin ilgili ve yeterli olmadığı sonucuna varıldığından Anayasa’nın 51. maddesinde güvence altına alınan sendika hakkının ihlal edildiğine” karar vermiş ve 50.000 TL manevi tazminat ödenmesine hükmetmiştir.
Metal işkolundaki işçilerin haklarını savunma mücadelesi, yalnızca kendi çalışma koşullarını iyileştirmekle kalmayıp, Türkiye’de sendikal özgürlüklerin daha sağlam temeller üzerine inşa edilmesine de katkıda bulunacaktır. Bu süreçte grevin ertelenmesi, işçilerin haklı taleplerinin göz ardı edilmesi olarak algılanacaktır.
Bakanlığınızın bu süreçte grev hakkını koruma yönünde bir irade göstermesi ve taraflar arasında yapıcı bir diyalog ortamı oluşturulmasını teşvik etmesi, Türkiye’nin uluslararası yükümlülükleri ve demokratik değerlerine olan bağlılığının bir göstergesi olacaktır.
ITUC olarak, grev hakkının tam anlamıyla korunmasını talep ediyoruz. Bu yöndeki bir adım, Türkiye’nin çalışma yaşamında uzlaşı ve adaletin tesisi açısından büyük önem taşıyacaktır.
Saygılarımızla,
Luc Triangle
ITUC Genel Sekreteri"
ITUC’tan Çalışma Bakanına mektup: "Grev hakkını koruyun!"
